5.1 Ses Sisteminin Kurulması

5.1 Ses Sistemi Nasıl Kurulur?

Film izlerken sesleri gerçeğe yakın biçimde duymanız için televizyonun ses sistemi yerine kurallara uygun biçimde yerleştirilmiş 5.1 ses sistemi kullanmalısınız.

Evinizde film izlemek için bir ses sistemi satın alırken sadece en pahalı sistemlerin kaliteli ses üreteceğini düşünmeyin. Günümüzde herkesin kendi bütçesine uygun bir 2.1 veya 5.1 ses sistemi bulması çok kolay. Pratikte 5.1 sistemlerinde ses kalitesi bir çok etkene bağlı olarak değişebilir. Her şeyin başında insan kulağının kusursuz olmadığını, örneğin orta yaşlarda yüksek frekanslı sesleri duyma yeteneğinin azaldığını unutmayın. Bunun gibi birçok nedenden dolayı 5.1 ses sistemi satın alırken teknik özellikleri karşılaştırmak işine çok boğulmayın. Bu iş için ayırdığınız bütçe kısıtlı ise tanınmış bir markanın ekonomik bir 5.1 ses sistemi modelini seçmeniz en doğrusu olabilir.

Evde Sinema Salonu Yaratmak

Evde ses sisteminin etkisini tam olarak deneyimlemek için kurulum sırasında bazı kurallara uymanız gerekli. Öncelikle televizyon veya görüntü yansıtılan perdeyle birlikte 5.1 ses sistemini yerleştireceğiniz odanın özelliklerinden bahsederek başlamalıyız. Büyük ekranlı bir televizyonunuz varsa görüntüyü gözünüz rahatsız olmadan izleyebilmeniz için görüntünün yaklaşık olarak göz hizasında olması gereklidir. Bu nedenle televizyonu duvarda yüksek bir yere monte etmek yerine bir sehpa kullanmanız daha doğru olacaktır. Film izlerken oturacağınız koltuğu kullandığınız televizyonun ekran boyutuna göre yeterince uzakta yerleştirmelisiniz.

Film izleyeceğiniz ve 5.1 ses sistemini kuracağınız odada gereğinden fazla eşya veya çıplak duvar olmamalıdır. Bir duvarda pencereler yüzünden bir perde varsa karşıdaki diğer duvar önünde de ses yansımasını engelleyen bir kitaplık veya başka bir eşya koymalısınız. Dikdörtgen biçiminde bir odanız varsa doğal olarak televizyonunuzu kısa duvar önüne koyarsınız ve belli bir uzaklığa koltuklarınız yerleştirirsiniz. Odanın tabanında ise ses dalgalarının yansımasını engellemesi için olabildiği kadar büyük bir halı bulunmalıdır.

5.1 Ses Sisteminde Hoparlör Yerleşimi

Televizyonun bir sehpada olduğunu varsayarak amplifikatörü televizyonun altında sehpanın rafına yerleştirebilirsiniz. Televizyon sehpası alırken renkli camlı bir kapağı olmasına dikkat ederseniz hem ses sistemini tozdan korumuş hem de ekranında görülen ışık ve doğal olarak sürekli değişen sayıların film izlerken dikkatinizi dağıtmasını engellemiş olursunuz. Merkezi hoparlör ise televizyonun hemen altında yönü tam izleyiciye dönük olarak yerleştirilmelidir. Bunu sağlamak için gerekirse hoparlörün altına lastikten küçük tamponlar koyarak sesin yönünü ayarlayabilirsiniz. Bazı üreticiler merkezi hoparlörü televizyon üstünde veya arkasında yerleştirmenizi önerirler. Ses kalitesi bozulmazsa veya odanızda yeterli yer varsa bu olasılıkları da değerlendirmek olanaklı. (Bkz. Şema 1)

5.1 Ses Sisteminde Merkezi Hoparlör Yerleşimi
Şema 1 – 5.1 Ses Sisteminde Merkezi Hoparlör Yerleşimi
(Büyütmek için tıklayın)

Bundan sonra ön sağ ve ön sol taraftaki hoparlörlerle devam etmelisiniz. Burada biraz ölçüm ve hesap gerekmekte, ilk olarak televizyon ekranınız sağ ve sol hoparlörlerin tam ortasında olmalı. Ayrıca iki hoparlör arasındaki mesafe ile film izlerken oturacağınız koltuğunun uzaklığı eşit olmalı. Böylece iki hoparlör ve koltuk arasındaki uzaklıklar bir eşkenar üçgen oluşturacaktır. Bu arada sağ ön ve sol ön hoparlörler arasındaki uzaklık ile odanın duvarlarından uzaklıkları da eşit olmalıdır. Belki inanmayacaksınız fakat bu hesaptan çok küçük sapmalar bile kulakla rahatlıkla fark edilebilecek kadar ses sorunlarına neden olabilir. (Bkz. Şema 2)

5.1 Ses Sisteminde Ön Hoparlörlerin Yerleşimi
Şema 2 – 5.1 Ses Sisteminde Ön Hoparlörlerin Yerleşimi
(Büyütmek için tıklayın)

Doğru yerleştirilen hoparlörler, odada sesin daha düzenli yayılmasını ve gerçekte bir konser salonunda olduğu gibi bir hacim etkisi yaratacaktır. Tersi durumunda ise ses tek yönden geliyormuş gibi duyulacak ya da oda içinde sesin zayıfladığı alanlar oluşacaktır. Doğal olarak büyük ekran televizyonunuz varsa ve odanız yeterince büyük değilse bu kuralları uygulamak olanaksız olacaktır. Bu durumda deneyerek en iyi sonucu bulmaya çalışın ama küçük odalarda ideal olan sesi yakalamanız zor olacaktır. Küçük odalarda 5.1 sistemi yerine günümüzde yaygınlaşmaya başlayan “Soundbar” denilen küçük fakat ürettiği ses ile yeteri kadar hacim etkisi yaratabilen sistemleri kullanmayı düşünebilirsiniz. (Bkz. Şema 3)

5.1 Ses Sisteminde Ön Hoparlörlerin Yerleşimi
Şema 3 – 5.1 Ses Sisteminde Ön Hoparlörlerin Yerleşimi
(Büyütmek için tıklayın)

Eğer sisteminiz sadece stereo yani 2.1 ise hoparlörlerle yapacağınız ayarlamalar bu kadar olacaktır. Hoparlörleri verdiği sesleri dinleyerek dinleyiciye doğru veya arkası duvara doğru olacak biçimde yerleştirebilirsiniz. Bazen hoparlörlerin çok az tavana doğru çevrilmesi duyduğunuz sesi güzelleştirebilir, bunu deneyerek öğrenebilirsiniz. 5.1 ses sistemine sahipseniz şimdi “surround” yani asıl hacim etkisi yaratacak 4. ve 5. hoparlörleri yerleştirmelisiniz. Bu hoparlörler izleyicinin her iki tarafında kulak hizasında veya biraz yükseğe yerleştirilirler. Eğer çoğunlukla film izleyecekseniz dipol veya bipol hoparlörleri, müzik için ise monopol hoparlörleri kullanmalısınız. (Bkz. Şema 4)

5.1 Ses Sisteminde Yan Hoparlörlerin Yerleşimi
Şema 4 – 5.1 Ses Sisteminde Yan Hoparlörlerin Yerleşimi
(Büyütmek için tıklayın)

5.1 Ses Sisteminde Bas Hoparlörü Yerleştirilmesi

Sonuncu hoparlör yani bas (kalın) seslerden sorumlu olan hoparlör için yer seçmek bir püf noktasını uygularsanız oldukça kolaydır. Bas sesler oda içinde daha düzenli yayıldığı için bu hoparlörleri dinleyicinin kulağı seviyesinde veya yerde olmak koşuluyla oda içinde her yere koyabilirsiniz. Fakat yine de bas hoparlörünün diğer hoparlörlerden çok uzakta olması ses kalitesini bozabilir. (Bkz. Şema 5)

5.1 Ses Sisteminde Bas Hoparlörün Yerleşimi
Şema 5 – 5.1 Ses Sisteminde Bas Hoparlörün Yerleşimi
(Büyütmek için tıklayın)

Bas seslere önem veriyorsanız bir püf noktası söyleyelim. Bas hoparlörü çalışırken örneğin bas seslerin yoğun olduğu bir müzik dinlerken kulağınız bas hoparlörle aynı düzeyde olacak biçimde odada gezin. Doğal olarak bu iş için gerekirse bebekler gibi emeklemeniz gerekecek, bas hoparlörün yerini değiştirerek denemeler yapın, oda içinde bas seslerin en kusursuz duyulduğu noktaya hoparlörü yerleştirmelisiniz.

Son Olarak 5.1 Ses Sisteminde Kablolar

Bahsedeceğimiz son konu hoparlör kabloları olacak. Bunları incelerseniz genellikle iki renkli örneğin bir yanında kırmızı çizgili olduklarını göreceksiniz. Kırmızı çizgi pozitif (“+” kutup) anlamına gelir ve amplifikatör arkasındaki çıkışlardan kırmızı renklisine takmalısınız. Hoparlör arkasında ise yine kırmızı çizgili teli kırmızı bağlantı parçasına takmalısınız. Böylece bütün hoparlörler elektrik akımına aynı yönde tepki vererek sesin güçlenmesini sağlayacaktır. Hoparlör teli için üreticinin size verdiği tel çok ince veya kalitesiz ise daha iyi elektrik iletimi için özel üretilmiş kaliteli başka hoparlör teli satın alıp kullanabilirsiniz. İnternette bazı sayfalarda pahalı müzik setleri alıp bunların hoparlörleri için altın karışımlı teller kullanan kişiler olduğunu okumuş olabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir